Các phương pháp yết tỷ giá

Trên thế giới có rất nhiều tiền tệ khác nhau, chúng đều là tiền, nhưng xét từ góc độ một quốc gia, thì chỉ có nội tệ mới đóng vai trò là tiền tệ, còn các đồng tiền khác là ngoại tệ, đóng vai trò là hàng hóa, gọi là hàng hóa đặc biệt. Vì ngoại tệ đóng vai trò là hàng hóa trong mối quan hệ với nội tệ là tiền tệ, do đó yết giá ngoại tệ không khác gì yết giá hàng hóa thông thường. Chính vì vậy, xét từ góc độ quốc gia, ta có 2 phương pháp yết tỷ giá là:

Đây là phương pháp yết giá ngoại tệ xét từ góc độ của quốc gia, trong đó:

– Ngoại tệ, với vai trò là hàng hóa, là đồng tiền yết giá, có số đơn vị cố định bằng 1.

– Nội tệ, với vai trò là tiền tệ, là đồng tiền định giá, có số đơn vị thay đổi phụ thuộc vào quan hệ cung – cấp trên Forex.

Ví dụ: Xét từ gốc độ quốc gia Việt Nam

Yết giá gạo trực tiếp: 1 kg = 20.000 VND

Yết giá USD trực tiếp: 1 USD = 24.500 VND

Các ngân hàng thương mại của Việt Nam thường yết giá theo phường pháp này, như ngân hàng Vietcombank.

Là phương pháp yết giá ngoại tệ xét từ góc độ của quốc gia, trong đó:

– Ngoại tệ, với vai trò là hàng hóa, là đồng tiền định giá, có số đơn vị thay đổi phụ thuộc vào quan hệ cung cầu trên thị trường.

– Nội tệ, với vai trò là tiền tệ, là đồng tiền yết giá, có số đơn vị cố định bằng 1.

Ví dụ: Xét từ góc độ quốc gia Việt Nam

Yết giá gạo gián tiếp: 1 VND = 0,00001 kg

Yết giá USD gián tiếp: 1 VND = 0,0000588 kg

Trên FX, tất cả các đồng tiền đều được yết giá với USD, và tỷ giá của bất kỳ đồng tiền nào với USD luôn có sẵn, không phải tính toán và thống nhất ở mọi nơi. Trong đó, USD đóng vai trò là đồng tiền định giá với 5 đồng tiền là GBP, AUD, NZD, EUR và SDR; đối với các đồng tiền còn lại, USD đóng vai trò là đồng tiền yết giá.

Trên thế giới có 3 nước là Anh, Úc, New Zealand và 1 khu vực đồng tiền chung EURO là dùng phương pháp yết tỷ giá gián tiếp; tất cả các nước còn lại đều dùng phương pháp yết tỷ giá trực tiếp.

Riêng nước Mỹ, dùng phương pháp trực tiếp với GDP, AUD, NZD, EUR, SDR và gián tiếp với tất cả các đồng tiền còn lại.

Chính vì vậy, khi niêm yết tỷ giá, ngân hàng thương mại cũng như màn hình Reuter người ta không thể hiện USD, mà vẫn không có sự nhầm lẫn nào.

Ví dụ:

JPY = 121,23 VND = 24.500 AUD = 0,7643

EUR = 1,2485 CNY = 7,1211 NZD = 0,2515

Ký hiệu tỷ giá: Hiện nay, tồn tại đồng thời hai cách viết tỷ giá, đó là: theo học thuật và theo tập quán kinh doanh của ngân hàng thương mại.

– Theo học thuật: Việc yết giá một đồng tiền nào đó là tương tự như yết giá bất kỳ hàng hóa thông thường nào. Ví dụ:

Giá hàng hóa thông thường: Gạo Giá tiền tệ (tỷ giá): VND

1 kg = 20.000 VND 1 USD = 24.500 VND

20.000 VND/KG 24.500 VND/USD

Như vậy, theo học thuật, trong tỷ giá có 2 đồng tiền, thì đồng tiền đứng trước giữ vai trò là đồng tiền định giá, còn đồng tiền đứng sau là đóng vai trò là yết giá. Cách viết tỷ giá này thường gặp trong sách vở, giáo trình kinh tế và công trình nghiên cứu khoa học.

– Theo tập quán kinh doanh ngân hàng:

Trong giao dịch, khi đọc tỷ giá, các ngân hàng đọc đồng tiền yết giá trước và đồng tiền định giá sau, khi viết tỷ giá họ viết theo trật tự đọc tỷ giá. Do đó, đối với các ngân hàng, trong tỷ giá có hai đồng tiền, thì đồng tiền đứng trước là yết giá, còn đồng tiền đứng sau là định giá. Ví dụ, tại ngân hàng thương mại X:

1 USD = 24.500 VND ↔ USD/VND = 24.500

Do có hai cách viết tỷ giá cùng tồn tại, nên khi viết tỷ giá cần nói rõ đồng tiền nào là yết giá, đồng tiền nào là định giá.

Có thể bạn quan tâm: Khóa học thanh toán quốc tế